Lớp 6 · Chương VI: Phân số
Bài 26: Phép nhân và phép chia phân số
🚀 Khởi động 🍕 Nhân phần bánh
Một người mua 32 cái bánh pizza, mỗi ngày ăn 41 phần bánh đó. Hỏi sau một ngày người đó ăn bao nhiêu phần bánh?
Ta cần tính: 32×41
32×41
=
3×42×1=122=61
Để biết cách nhân và chia phân số, hãy học bài học này!
🔍 Khám phá 📖 1. Phép nhân phân số
ba×dc=b×da×c
Quy tắc: Nhân tử với tử, mẫu với mẫu.
Chú ý:
- Trước khi nhân, có thể rút gọn chéo (tử của phân số này với mẫu của phân số kia)
- Sau khi nhân, nên rút gọn kết quả về phân số tối giản
Ví dụ 1: Tính 52×73
52×73=5×72×3=356
Ví dụ 2: Tính 94×83 (rút gọn trước)
94×83=9×84×3=3×21×1=61
(Đã rút gọn 4 với 8, 3 với 9)
📖 2. Nhân phân số với số nguyên
ba×n=ba×n
Ví dụ 3: 73×4=73×4=712=175
Ví dụ 4: 5×92=95×2=910=191
📖 3. Tính chất phép nhân phân số
-
Giao hoán: ba×dc=dc×ba
-
Kết hợp: (ba×dc)×fe=ba×(dc×fe)
-
Nhân với 1: ba×1=ba
-
Phân phối cho cộng: ba×(dc+fe)=ba×dc+ba×fe
Ví dụ 5: Tính nhanh: 73×95×37
73×95×37=×57×9×33×7=95
(Đã rút gọn 3 với 3, 7 với 7)
📖 4. Phân số nghịch đảo
Hai phân số gọi là nghịch đảo của nhau nếu tích của chúng bằng 1.
ba×ab=1(a,b=0)
Phân số nghịch đảo của ba là ab
Ví dụ 6:
- Phân số nghịch đảo của 73 là 37
- Phân số nghịch đảo của 5 là 51
- Phân số nghịch đảo của 9−2 là 2−9
📖 5. Phép chia phân số
ba÷dc=ba×cd=b×ca×d
Quy tắc: Để chia phân số cho phân số, ta nhân phân số bị chia với phân số nghịch đảo của phân số chia.
Ví dụ 7: Tính 53÷72
53÷72=53×27=1021=2101
Ví dố 8: Tính 2÷74
2÷74=2×47=414=27=321
Ví dụ 9: Tính 98÷3
98÷3=98×31=278
✏️ Luyện tập Bài 1: Tính:
a) 72×53 b) 94×83 c) 65×4
a) 7×52×3=356
b) 9×84×3=7212=61 (rút gọn 12 với 72)
c) 65×4=620=310=331
Bài 2: Tính:
a) 87÷43 b) 95÷310 c) 3÷76
a) 87×34=2428=67=161
b) 95×103=9015=61
c) 3×67=621=27=321
Bài 3: Tìm phân số nghịch đảo:
a) 94 b) 7 c) 8−5
a) 49
b) 71
c) 5−8 (hoặc −58)
Bài 4: Tính nhanh:
a) 53×97×35 b) 78×65×87×56
a) 5×9×33×7×5=97
b) (78×87)×(65×56)=1×1=1
🌍 Vận dụng Bài 1: Một mảnh vườn hình chữ nhật có chiều dài 57 m, chiều rộng 43 m. Tính diện tích mảnh vườn.
Diện tích = 57×43=2021=1201 m²
Bài 2: Có 65 lít nước mắm, chia đều vào 5 chai. Hỏi mỗi chai có bao nhiêu lít?
Mỗi chai = 65÷5=65×51=305=61 lít
Bài 3: Một người đi được 54 km trong 32 giờ. Hỏi trong 1 giờ người đó đi được bao nhiêu km?
Vận tốc = 54÷32=54×23=1012=56=151 km/giờ
⭐ Ghi nhớ Tổng kết bài học:
1. Phép nhân phân số:
ba×dc=b×da×c
2. Nhân phân số với số nguyên:
ba×n=ba×n
3. Tính chất phép nhân:
- Giao hoán, kết hợp
- Nhân với 1
- Phân phối cho cộng/trừ
4. Phân số nghịch đảo:
ba×ab=1
5. Phép chia phân số:
ba÷dc=ba×cd
📝 Bài tập tự luận
Bài 1: Tính:
a) 73×115 b) 98×43 c) 65×7
Bài 2: Tính:
a) 85÷43 b) 107÷5 c) 6÷83
Bài 3: Tìm phân số nghịch đảo của:
a) 97 b) 8 c) −125 d) 7−3
Bài 4: Tính nhanh:
a) 53×97×35×79 b) (32+41)×12
Bài 5: Một mảnh vườn hình chữ nhật có chiều dài 49 m và chiều rộng 58 m. Tính diện tích mảnh vườn.
📊 Đáp số
Bài 1: a) 7715; b) 32; c) 565
Bài 2: a) 65; b) 507; c) 16
Bài 3: a) 79; b) 81; c) −512; d) −37
Bài 4: a) 1; b) 11
Bài 5: 353 m²
Tính 52×73: