Lớp 6 · Chương VII: Số thập phân

Ôn tập chương 7 - Toán 6

🚀 Khởi động

🎯 Ôn tập chương 7 — Số thập phân

Chương 7 giới thiệu số thập phân - một cách biểu diễn số dựa trên hệ thập phân, rất hữu ích trong thực tế.

📍

Khái niệm

Phần nguyên, phần thập phân

🧮

Phép tính

Cộng, trừ, nhân, chia

📊

Ứng dụng

Làm tròn, tỉ số phần trăm

🔍 Khám phá

📖 I. LÝ THUYẾT

1. Khái niệm số thập phân

Số thập phân: Là số có dấu phẩy, gồm hai phần:

Phần nguyên: Phần trước dấu phẩy
Phần thập phân: Phần sau dấu phẩy

Ví dụ: $3, 25$ có phần nguyên là $3$ , phần thập phân là $0, 25$

Chú ý:

Mỗi chữ số sau dấu phẩy có giá trị gấp $\frac{1}{10}$ chữ số trước nó
Số thập phân có thể âm: $- 2, 5$

2. Phép tính với số thập phân

Cộng và trừ:

Xếp các số sao cho dấu phẩy thẳng hàng
Cộng/trừ từ phải sang trái như số tự nhiên
Đặt dấu phẩy ở kết quả

Ví dụ: $2, 5 + 1, 3 = 3, 8$

Nhân:

Nhân như số tự nhiên (bỏ dấu phẩy)
Đếm tổng số chữ số sau dấu phẩy của cả hai số
Đặt dấu phẩy vào kết quả

Ví dụ: $2, 5 \times 1, 2 = 3, 00 = 3$

Chia:

Nếu chia cho số thập phân, nhân cả số bị chia và số chia với $10, 100, ...$ để số chia thành số tự nhiên
Chia như số tự nhiên
Đặt dấu phẩy vào kết quả

Ví dụ: $7, 5 \div 2, 5 = 75 \div 25 = 3$

3. Làm tròn số thập phân

Quy tắc làm tròn:

Nếu chữ số bỏ đi $< 5$ : giữ nguyên chữ số trước
Nếu chữ số bỏ đi $\geq 5$ : tăng chữ số trước lên 1

Ví dụ:

Làm tròn $3, 456$ đến chữ số thập phân thứ nhất: $3, 5$ (vì chữ số thứ hai là 5)
Làm tròn $2, 342$ đến chữ số thập phân thứ nhất: $2, 3$ (vì chữ số thứ hai là 4)

4. Tỉ số phần trăm

Tỉ số phần trăm: Là tỉ số của hai số được biểu diễn dưới dạng phần trăm (%)

$Tỉ s \overset{ˊ}{\overset{o}{ˆ}} ph \overset{ˋ}{\overset{a}{ˆ}} n tr \overset{a}{˘} m = \frac{S o ˆ ˊ thứ nh a ˆ ˊ t}{S o ˆ ˊ thứ hai} \times 100%$

Chuyển đổi:

$25% = \frac{25}{100} = \frac{1}{4} = 0, 25$
$50% = \frac{50}{100} = \frac{1}{2} = 0, 5$
$75% = \frac{75}{100} = \frac{3}{4} = 0, 75$

Tính tỉ số phần trăm:

$50%$ của $200 = 0, 5 \times 200 = 100$
$25%$ của $80 = 0, 25 \times 80 = 20$

✏️ Luyện tập

📝 II. LUYỆN TẬP - TRẮC NGHIỆM

Câu 1 / 10

Dễ0 đã trả lời

Số thập phân $3,25$ có phần nguyên là

🌍 Vận dụng

🌍 III. BÀI TẬP TỰ LUẬN

Bài 1: Cộng và trừ số thập phân

Tính:

a) $2, 5 + 3, 7$

b) $5, 6 - 2, 3$

c) $1, 25 + 2, 75 - 1, 5$

📊 Xem lời giải

Lời giải:

a) $2, 5 + 3, 7 = 6, 2$

b) $5, 6 - 2, 3 = 3, 3$

c) $1, 25 + 2, 75 - 1, 5 = 4, 0 - 1, 5 = 2, 5$

Bài 2: Nhân số thập phân

Tính:

a) $2, 5 \times 4$

b) $1, 5 \times 2, 4$

c) $0, 5 \times 0, 5$

📊 Xem lời giải

Lời giải:

a) $2, 5 \times 4 = 10$

b) $1, 5 \times 2, 4 = 3, 6$

c) $0, 5 \times 0, 5 = 0, 25$

Bài 3: Chia số thập phân

Tính:

a) $7, 5 \div 2, 5$

b) $12 \div 2, 5$

c) $3, 6 \div 1, 2$

📊 Xem lời giải

Lời giải:

a) $7, 5 \div 2, 5 = 75 \div 25 = 3$

b) $12 \div 2, 5 = 120 \div 25 = 4, 8$

c) $3, 6 \div 1, 2 = 36 \div 12 = 3$

Bài 4: Làm tròn số thập phân

Làm tròn các số sau:

a) Làm tròn $3, 456$ đến chữ số thập phân thứ nhất

b) Làm tròn $2, 342$ đến chữ số thập phân thứ nhất

c) Làm tròn $5, 678$ đến chữ số thập phân thứ hai

📊 Xem lời giải

Lời giải:

a) $3, 456 \approx 3, 5$ (chữ số thứ hai là 5, làm tròn lên)

b) $2, 342 \approx 2, 3$ (chữ số thứ hai là 4, giữ nguyên)

c) $5, 678 \approx 5, 68$ (chữ số thứ ba là 8, làm tròn lên)

Bài 5: Tỉ số phần trăm

Tính:

a) $25%$ của $80$

b) $50%$ của $200$

c) $75%$ của $120$

📊 Xem lời giải

Lời giải:

a) $25%$ của $80 = 0, 25 \times 80 = 20$

b) $50%$ của $200 = 0, 5 \times 200 = 100$

c) $75%$ của $120 = 0, 75 \times 120 = 90$

Bài 6: Chuyển đổi giữa phân số, số thập phân và phần trăm

Điền vào bảng:

Phân số	Số thập phân	Phần trăm
$\frac{1}{4}$	?	?
?	$0, 5$	?
?	?	$75%$

📊 Xem lời giải

Lời giải:

Phân số	Số thập phân	Phần trăm
$\frac{1}{4}$	$0, 25$	$25%$
$\frac{1}{2}$	$0, 5$	$50%$
$\frac{3}{4}$	$0, 75$	$75%$

Bài 7: Bài toán thực tế

Một cửa hàng bán một chiếc áo với giá $200.000$ đồng. Nếu giảm giá $20%$ , giá áo là bao nhiêu?

📊 Xem lời giải

Lời giải:

Số tiền giảm: $20% \times 200.000 = 0, 2 \times 200.000 = 40.000$ đồng

Giá áo sau khi giảm: $200.000 - 40.000 = 160.000$ đồng

Bài 8: Bài toán kết hợp (Câu lớn)

Một học sinh mua 3 quyển sách, mỗi quyển giá $25.500$ đồng. Cửa hàng giảm giá $10%$ cho mỗi quyển.

a) Giá mỗi quyển sau khi giảm là bao nhiêu?

b) Tổng tiền phải trả là bao nhiêu?

c) So với giá gốc, học sinh tiết kiệm được bao nhiêu tiền?

📊 Xem lời giải

Lời giải:

a) Giá mỗi quyển sau khi giảm: $25.500 \times (1 - 0, 1) = 25.500 \times 0, 9 = 22.950$ đồng

b) Tổng tiền phải trả: $22.950 \times 3 = 68.850$ đồng

c) Tiết kiệm được: $25.500 \times 3 - 68.850 = 76.500 - 68.850 = 7.650$ đồng

Bài 9: Tính toán phức tạp

Tính:

a) $(2, 5 + 1, 5) \times 2, 4$

b) $10 - 2, 5 \times 2$

c) $(3, 6 + 1, 4) \div 2, 5$

📊 Xem lời giải

Lời giải:

a) $(2, 5 + 1, 5) \times 2, 4 = 4 \times 2, 4 = 9, 6$

b) $10 - 2, 5 \times 2 = 10 - 5 = 5$

c) $(3, 6 + 1, 4) \div 2, 5 = 5 \div 2, 5 = 2$

Bài 10: Bài toán nâng cao (Câu lớn)

Một lớp học có 40 học sinh. Kết quả kiểm tra toán:

$25%$ học sinh đạt điểm 10
$50%$ học sinh đạt điểm 9
Còn lại đạt điểm 8

a) Bao nhiêu học sinh đạt điểm 10?

b) Bao nhiêu học sinh đạt điểm 9?

c) Bao nhiêu học sinh đạt điểm 8?

d) Tính điểm trung bình của lớp

📊 Xem lời giải

Lời giải:

a) Học sinh đạt điểm 10: $25% \times 40 = 0, 25 \times 40 = 10$ học sinh

b) Học sinh đạt điểm 9: $50% \times 40 = 0, 5 \times 40 = 20$ học sinh

c) Học sinh đạt điểm 8: $40 - 10 - 20 = 10$ học sinh

d) Điểm trung bình: $\frac{10 \times 10 + 20 \times 9 + 10 \times 8}{40} = \frac{100 + 180 + 80}{40} = \frac{360}{40} = 9$

⭐ Ghi nhớ

💡 Những điều cần ghi nhớ

Số thập phân: Gồm phần nguyên và phần thập phân
Cộng/Trừ: Xếp dấu phẩy thẳng hàng
Nhân: Nhân như số tự nhiên, rồi đặt dấu phẩy
Chia: Chuyển thành chia cho số tự nhiên
Làm tròn: Nếu chữ số bỏ đi $\geq 5$ thì làm tròn lên
Tỉ số phần trăm: $\frac{S o ˆ ˊ thứ nh a ˆ ˊ t}{S o ˆ ˊ thứ hai} \times 100%$
Chuyển đổi: $25% = 0, 25 = \frac{1}{4}$ ; $50% = 0, 5 = \frac{1}{2}$ ; $75% = 0, 75 = \frac{3}{4}$