Bài 10: Tiên đề Euclid. Tính chất của hai đường thẳng song song
🎯 Tiên đề Euclid
Tiên đề Euclid là một trong những nền tảng quan trọng của hình học!
Duy nhất một đường song song
Góc bằng nhau, bù nhau
📖 1. Tiên đề Euclid
Tiên đề Euclid:
Qua một điểm nằm ngoài một đường thẳng, có duy nhất một đường thẳng song song với đường thẳng đó.
Ý nghĩa: Tiên đề này khẳng định tính duy nhất của đường thẳng song song.
⚡ 2. Tính chất của hai đường thẳng song song
Tính chất: Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng song song thì:
- Hai góc so le trong bằng nhau
- Hai góc đồng vị bằng nhau
- Hai góc trong cùng phía bù nhau (tổng bằng 180^\\circ)
Ví dụ 1: Cho , đường thẳng cắt tại và tại . Biết góc \widehat{A_1} = 65^\\circ.
Tính các góc còn lại:
- Góc so le trong với : 65^\\circ
- Góc đồng vị với : 65^\\circ
- Góc trong cùng phía với : 180^\\circ - 65^\\circ = 115^\\circ
↔️ 3. So sánh dấu hiệu và tính chất
Dấu hiệu nhận biết (Bài 9):
- Nếu góc bằng nhau/bù nhau → Kết luận song song
Tính chất (Bài 10):
- Nếu song song → Kết luận góc bằng nhau/bù nhau
Hai chiều ngược nhau!
Ví dụ 2: Cho , cắt và . Biết một góc so le trong bằng . Tính góc đồng vị tương ứng.
Vì nên:
- Góc đồng vị = góc so le trong =
🔬 4. Ứng dụng
Ví dụ 3: Cho , cắt và . Biết góc trong cùng phía là và . Tính .
Vì nên hai góc trong cùng phía bù nhau:
x + y = 180^\\circ
Ví dụ 4: Cho , . Chứng minh .
Vì nên góc tạo bởi và bằng 90^\\circ
Vì nên góc đồng vị (góc tạo bởi và ) cũng bằng 90^\\circ
Vậy
Luyện tập
Tiên đề Euclid phát biểu:
🌍 Vận dụng thực tế
📝 Bài toán: Hai bức tường song song. Một cây thước đặt nghiêng tạo với bức tường thứ nhất một góc 75^\\circ.
a) Tính góc tạo với bức tường thứ hai (góc đồng vị).
b) Tính góc trong cùng phía.
Giải:
a) Góc đồng vị = 75^\\circ (hai đường thẳng song song)
b) Góc trong cùng phía = 180^\\circ - 75^\\circ = 105^\\circ
- Tiên đề Euclid: Qua điểm ngoài đường thẳng có duy nhất một đường song song
- Tính chất 1: → góc so le trong bằng nhau
- Tính chất 2: → góc đồng vị bằng nhau
- Tính chất 3: → góc trong cùng phía bù nhau
- Dấu hiệu và tính chất là hai chiều ngược nhau
📝 Bài tập tự luận
Bài 1: Cho , cắt và . Biết góc so le trong bằng 55^\\circ. Tính:
a) Góc so le trong còn lại
b) Các góc đồng vị
c) Các góc trong cùng phía
Bài 2: Cho , cắt và . Biết góc đồng vị bằng 80^\\circ. Tính các góc còn lại.
Bài 3: Cho , cắt và . Biết hai góc trong cùng phía là và . Tính .
Bài 4: Cho , . Chứng minh .
Bài 5: Cho . Chứng minh .
Bài 6: Qua điểm nằm ngoài đường thẳng , vẽ được bao nhiêu đường thẳng song song với ?
📊 Đáp số
Bài 1: a) 55^\\circ; b) 55^\\circ; c) 55^\\circ và 125^\\circ
Bài 2: Góc so le trong: 80^\\circ; Góc trong cùng phía: 80^\\circ và 100^\\circ
Bài 3: x + 2x = 180^\\circ → x = 60^\\circ
Bài 4: Dùng tính chất góc đồng vị
Bài 5: Dùng tính chất bắc cầu
Bài 6: Duy nhất một đường (Tiên đề Euclid)