Ôn tập chương 4 - Toán 7
🎯 Ôn tập chương 4 — Tam giác bằng nhau
Chương 4 giới thiệu các trường hợp bằng nhau của tam giác và các tính chất của tam giác đặc biệt. Hãy cùng ôn tập lại toàn bộ kiến thức!
CCC, CGC, GCG
Vuông, cân, đều
Tam giác vuông
📖 I. LÝ THUYẾT
1. Tổng ba góc của tam giác
Định lí: Tổng ba góc của một tam giác bằng .
Hệ quả: Trong một tam giác, góc ngoài bằng tổng hai góc trong không kề với nó.
2. Tam giác bằng nhau
Định nghĩa: Hai tam giác bằng nhau nếu chúng có các cạnh tương ứng bằng nhau và các góc tương ứng bằng nhau.
Ba trường hợp bằng nhau:
a) Trường hợp CCC (Cạnh-Cạnh-Cạnh): Nếu ba cạnh của tam giác này bằng ba cạnh của tam giác kia thì hai tam giác bằng nhau.
b) Trường hợp CGC (Cạnh-Góc-Cạnh): Nếu hai cạnh và góc xen giữa của tam giác này bằng hai cạnh và góc xen giữa của tam giác kia thì hai tam giác bằng nhau.
c) Trường hợp GCG (Góc-Cạnh-Góc): Nếu hai góc và cạnh xen giữa của tam giác này bằng hai góc và cạnh xen giữa của tam giác kia thì hai tam giác bằng nhau.
3. Tam giác vuông
Định nghĩa: Tam giác vuông là tam giác có một góc bằng .
Tính chất: Trong tam giác vuông, hai góc nhọn phụ nhau (tổng = ).
Trường hợp bằng nhau của tam giác vuông:
- Cạnh huyền - Cạnh góc vuông (CH-CGV)
- Hai cạnh góc vuông (CGV-CGV)
4. Tam giác cân
Định nghĩa: Tam giác cân là tam giác có hai cạnh bằng nhau.
Tính chất: Trong tam giác cân, hai góc ở đáy bằng nhau.
Dấu hiệu nhận biết: Nếu một tam giác có hai góc bằng nhau thì tam giác đó là tam giác cân.
5. Tam giác đều
Định nghĩa: Tam giác đều là tam giác có ba cạnh bằng nhau.
Tính chất: Trong tam giác đều, ba góc đều bằng .
Dấu hiệu nhận biết:
- Tam giác có ba cạnh bằng nhau là tam giác đều
- Tam giác cân có một góc bằng là tam giác đều
6. Định lí Pytago
Định lí Pytago: Trong một tam giác vuông, bình phương cạnh huyền bằng tổng bình phương hai cạnh góc vuông.
(với là cạnh huyền, là hai cạnh góc vuông)
Định lí Pytago đảo: Nếu một tam giác có bình phương một cạnh bằng tổng bình phương hai cạnh kia thì tam giác đó là tam giác vuông.
📝 II. LUYỆN TẬP - TRẮC NGHIỆM
Tổng ba góc của một tam giác bằng:
🌍 III. BÀI TẬP TỰ LUẬN
Bài 1: Tổng ba góc của tam giác
Cho tam giác có , .
a) Tính
b) Tam giác là tam giác gì?
📊 Xem lời giải
Lời giải:
a)
b) Tam giác là tam giác nhọn (vì cả ba góc đều nhỏ hơn )
Bài 2: Tam giác bằng nhau (CCC)
Cho và có , , .
Chứng minh
📊 Xem lời giải
Lời giải:
Vì , , nên theo trường hợp CCC:
Bài 3: Tam giác cân
Cho tam giác cân tại với .
a) Tính và
b) Nếu , tam giác là tam giác gì?
📊 Xem lời giải
Lời giải:
a) Vì tam giác cân tại nên
b) Nếu thì , nên tam giác là tam giác đều
Bài 4: Tam giác vuông
Cho tam giác vuông tại với .
a) Tính
b) Tính nếu cm
📊 Xem lời giải
Lời giải:
a)
b) Theo định lí Pytago: (cm²)
Bài 5: Định lí Pytago
Cho tam giác vuông tại với cm, cm.
a) Tính
b) Kiểm tra xem tam giác có phải là tam giác vuông không nếu , ,
📊 Xem lời giải
Lời giải:
a)
(cm)
b)
Vậy tam giác là tam giác vuông (vuông tại )
Bài 6: Bài toán kết hợp
Cho tam giác cân tại với cm, cm. Gọi là trung điểm của .
a) Chứng minh
b) Tính
📊 Xem lời giải
Lời giải:
a) Vì tam giác cân tại và là trung điểm của nên là đường trung tuyến đồng thời là đường cao. Vậy
b) cm
Trong tam giác vuông :
(cm)
Bài 7: Bài toán thực tế
Một cái thang dựa vào tường. Chân thang cách tường 3 m, đỉnh thang cách mặt đất 4 m. Tính độ dài của thang.
📊 Xem lời giải
Lời giải:
Thang, tường và mặt đất tạo thành một tam giác vuông với:
- Một cạnh góc vuông = 3 m
- Cạnh góc vuông kia = 4 m
- Cạnh huyền = độ dài thang
Theo định lí Pytago:
(m)
Vậy độ dài thang là 5 m
Bài 8: Bài toán kết hợp
Cho tam giác có , , cm.
a) Tính
b) Tính và
c) Tính diện tích tam giác
📊 Xem lời giải
Lời giải:
a)
b) nên cm
cm
c) Diện tích = (cm²)
Bài 9: Bài toán nâng cao (Câu lớn)
Cho tam giác cân tại với , cm.
a) Tính và
b) Gọi là trung điểm của . Chứng minh
c) Tính
d) Tính diện tích tam giác
📊 Xem lời giải
Lời giải:
a)
b) Vì tam giác cân tại và là trung điểm của nên là đường cao. Vậy
c) Trong tam giác vuông : cm
cm
d) cm
Diện tích = (cm²)
Bài 10: Bài toán nâng cao (Câu lớn)
Cho tam giác vuông tại với cm, cm. Gọi là trung điểm của .
a) Tính
b) Tính
c) Chứng minh
d) Tính diện tích tam giác
e) Nếu vẽ đường cao từ đến , tính
📊 Xem lời giải
Lời giải:
a)
cm
b) là trung điểm của nên cm
c) Đây là tính chất: Trong tam giác vuông, đường trung tuyến ứng với cạnh huyền bằng nửa cạnh huyền
d) Diện tích = (cm²)
e) Diện tích =
(cm)
💡 Những điều cần ghi nhớ
- Tổng ba góc tam giác:
- Ba trường hợp bằng nhau: CCC, CGC, GCG
- Tam giác cân: Hai cạnh bằng nhau, hai góc ở đáy bằng nhau
- Tam giác đều: Ba cạnh bằng nhau, ba góc bằng
- Tam giác vuông: Một góc bằng , hai góc nhọn phụ nhau
- Định lí Pytago: (với là cạnh huyền)
- Đường trung tuyến tam giác vuông: Bằng nửa cạnh huyền