Bài 12: Tổng các góc trong một tam giác
🎯 Tổng các góc trong tam giác
Một trong những định lí quan trọng nhất về tam giác!
Ba góc, ba cạnh
Luôn bằng 180^\\circ
Tổng hai góc trong
📖 1. Định lí tổng ba góc trong tam giác
Định lí: Tổng ba góc trong một tam giác bằng .
Với tam giác :
Chứng minh:
Vẽ đường thẳng qua song song với .
Vì nên:
- (so le trong)
- (so le trong)
Mà \widehat{B_1} + \widehat{A} + \widehat{C_1} = 180^\\circ (góc bẹt)
Suy ra: \widehat{B} + \widehat{A} + \widehat{C} = 180^\\circ
Ví dụ 1: Tam giác có \widehat{A} = 70^\\circ, \widehat{B} = 50^\\circ. Tính .
\widehat{C} = 180^\\circ - \widehat{A} - \widehat{B} = 180^\\circ - 70^\\circ - 50^\\circ = 60^\\circ
📐 2. Tam giác vuông
Định lí: Trong tam giác vuông, hai góc nhọn phụ nhau (tổng bằng 90^\\circ).
Nếu tam giác vuông tại thì: \widehat{B} + \widehat{C} = 90^\\circ
Ví dụ 2: Tam giác vuông tại , có \widehat{B} = 35^\\circ. Tính .
\widehat{C} = 90^\\circ - \widehat{B} = 90^\\circ - 35^\\circ = 55^\\circ
↗️ 3. Góc ngoài của tam giác
Định nghĩa: Góc ngoài của tam giác tại một đỉnh là góc kề bù với góc trong tại đỉnh đó.
Định lí: Góc ngoài của tam giác bằng tổng hai góc trong không kề với nó.
Ví dụ 3: Tam giác có \widehat{A} = 60^\\circ, \widehat{B} = 50^\\circ. Tính góc ngoài tại đỉnh .
Góc ngoài tại C = \widehat{A} + \widehat{B} = 60^\\circ + 50^\\circ = 110^\\circ
📊 4. Các loại tam giác đặc biệt
a) Tam giác đều
Tam giác đều có ba góc bằng nhau, mỗi góc bằng: \dfrac{180^\\circ}{3} = 60^\\circ
b) Tam giác vuông cân
Tam giác vuông cân có:
- Một góc vuông: 90^\\circ
- Hai góc nhọn bằng nhau: mỗi góc 45^\\circ
c) Tam giác cân
Tam giác cân có hai góc ở đáy bằng nhau.
Nếu thì: \widehat{A} = 180^\\circ - 2\widehat{B}
Ví dụ 4: Tam giác cân có góc ở đỉnh bằng 40^\\circ. Tính các góc ở đáy.
Tổng hai góc ở đáy: 180^\\circ - 40^\\circ = 140^\\circ
Mỗi góc ở đáy: 140^\\circ : 2 = 70^\\circ
Luyện tập
Tổng ba góc trong một tam giác bằng:
🌍 Vận dụng thực tế
📝 Bài toán: Một mái nhà có dạng tam giác. Góc ở đỉnh mái là 120^\\circ, hai góc ở chân mái bằng nhau.
a) Tính mỗi góc ở chân mái.
b) Nếu góc ở đỉnh giảm xuống 100^\\circ, mỗi góc ở chân mái là bao nhiêu?
Giải:
a) Tổng hai góc ở chân: 180^\\circ - 120^\\circ = 60^\\circ
Mỗi góc: 60^\\circ : 2 = 30^\\circ
b) Tổng hai góc: 180^\\circ - 100^\\circ = 80^\\circ
Mỗi góc: 80^\\circ : 2 = 40^\\circ
- Định lí: Tổng ba góc trong tam giác = 180^\\circ
- Tam giác vuông: Hai góc nhọn phụ nhau (tổng 90^\\circ)
- Góc ngoài: Bằng tổng hai góc trong không kề
- Tam giác đều: Mỗi góc 60^\\circ
- Tam giác vuông cân: Hai góc nhọn mỗi góc 45^\\circ
- Tam giác cân: Hai góc ở đáy bằng nhau
📝 Bài tập tự luận
Bài 1: Tính góc còn lại của tam giác, biết:
a) Hai góc bằng 45^\\circ và 65^\\circ
b) Hai góc bằng 30^\\circ và 80^\\circ
c) Hai góc bằng 55^\\circ và 55^\\circ
Bài 2: Tam giác vuông có một góc nhọn bằng:
a) 40^\\circ b) 25^\\circ c) 60^\\circ
Tính góc nhọn còn lại.
Bài 3: Tam giác có góc ngoài tại một đỉnh bằng 130^\\circ. Biết hai góc trong không kề với góc ngoài này bằng nhau. Tính các góc của tam giác.
Bài 4: Tam giác cân có góc ở đỉnh bằng:
a) 80^\\circ b) 100^\\circ c) 50^\\circ
Tính các góc ở đáy.
Bài 5: Tam giác có và . Tính các góc của tam giác.
Bài 6: Chứng minh: Trong tam giác vuông, góc ngoài tại đỉnh góc vuông bằng 90^\\circ.
📊 Đáp số
Bài 1: a) 70^\\circ; b) 70^\\circ; c) 70^\\circ
Bài 2: a) 50^\\circ; b) 65^\\circ; c) 30^\\circ
Bài 3: Hai góc bằng nhau mỗi góc 65^\\circ, góc còn lại 50^\\circ
Bài 4: a) 50^\\circ; b) 40^\\circ; c) 65^\\circ
Bài 5: \widehat{A} = 90^\\circ, \widehat{B} = \widehat{C} = 45^\\circ
Bài 6: Góc ngoài = tổng hai góc nhọn = 90^\\circ