Bài 4: Thứ tự thực hiện các phép tính. Quy tắc chuyển vế
🎯 Thứ tự và quy tắc — Chìa khóa tính đúng
Biết thứ tự thực hiện phép tính và quy tắc chuyển vế giúp giải toán chính xác!
Ngoặc → Lũy thừa → Nhân, chia → Cộng, trừ
Đổi dấu khi chuyển vế
📋 1. Thứ tự thực hiện các phép tính
Quy tắc thứ tự ưu tiên:
- Ngoặc đơn ( ), ngoặc vuông [ ], ngoặc nhọn
- Lũy thừa
- Nhân và chia (từ trái sang phải)
- Cộng và trừ (từ trái sang phải)
Ghi nhớ: Ngoặc - Lũy thừa - Nhân Chia - Cộng Trừ
Ví dụ 1: Tính theo thứ tự đúng
a)
Nhân trước:
Cộng sau:
Kết quả:
b)
Ngoặc trước:
Nhân sau:
Kết quả:
c)
Lũy thừa:
Nhân:
Cộng trừ:
Kết quả:
Ví dụ 2: Biểu thức phức tạp hơn
Bước 1: Ngoặc đơn trong cùng:
Bước 2: Lũy thừa:
Bước 3: Ngoặc vuông:
Bước 4: Nhân và chia từ trái sang phải: , rồi
Kết quả:
↔️ 2. Quy tắc chuyển vế
Quy tắc chuyển vế:
Khi chuyển một số hạng từ vế này sang vế kia của một đẳng thức, ta phải đổi dấu số hạng đó.
- Nếu ở vế này là cộng (+), sang vế kia thành trừ (-)
- Nếu ở vế này là trừ (-), sang vế kia thành cộng (+)
Ví dụ 3: Áp dụng quy tắc chuyển vế
a)
Chuyển sang vế phải thành :
b)
Chuyển sang vế phải thành :
c)
Chuyển sang vế phải:
✖️➗ 3. Quy tắc với phép nhân và chia
Quy tắc nhân chia:
- Khi chuyển một thừa số từ vế này sang vế kia, nó trở thành ước số (chia)
- Khi chuyển một ước số từ vế này sang vế kia, nó trở thành thừa số (nhân)
Ví dụ 4:
a)
Chuyển thừa số sang vế phải thành chia:
b)
Chuyển ước số sang vế phải thành nhân:
c)
Chia cả hai vế cho (hoặc nhân với ):
🔬 4. Bài toán tổng hợp
Ví dụ 5: Giải phương trình
a)
Bước 1: Chuyển vế :
Bước 2: Chia cả hai vế cho :
b)
Bước 1: Chuyển vế :
Bước 2: Nhân cả hai vế với :
c)
Bước 1: Chia cả hai vế cho :
Bước 2: Chuyển vế :
⚠️ 5. Lưu ý quan trọng
Những sai lầm thường gặp:
-
Quên đổi dấu khi chuyển vế:
- Sai: ❌
- Đúng: ✓
-
Không tuân thủ thứ tự phép tính:
- Sai: ❌
- Đúng: ✓
-
Quên tính ngoặc trước:
- Sai: ❌
- Đúng: ✓
Luyện tập
Kết quả của phép tính là:
🌍 Vận dụng thực tế
📝 Bài toán: Một cửa hàng bán áo. Giá mỗi chiếc áo là nghìn đồng. Bạn mua 3 chiếc áo và được giảm giá 15 nghìn đồng, tổng cộng phải trả 135 nghìn đồng.
a) Viết phương trình biểu diễn bài toán.
b) Tìm giá mỗi chiếc áo.
Giải:
a) Phương trình:
b) Giải phương trình:
Chuyển vế :
Chia cả hai vế cho :
Vậy giá mỗi chiếc áo là 50 nghìn đồng.
- Thứ tự phép tính: Ngoặc → Lũy thừa → Nhân, chia → Cộng, trừ
- Quy tắc chuyển vế: Đổi dấu khi chuyển vế
- thành , thành
- Nhân chia: Thừa số ↔ Ước số
- Kiểm tra: Luôn thay kết quả vào phương trình để kiểm tra
- Lưu ý: Thực hiện từ trái sang phải với các phép cùng cấp
📝 Bài tập tự luận
Bài 1: Thực hiện phép tính (theo đúng thứ tự):
a)
b)
c)
d)
e)
Bài 2: Tính giá trị biểu thức:
a)
b)
c)
d)
Bài 3: Giải phương trình bằng quy tắc chuyển vế:
a)
b)
c)
d)
Bài 4: Giải phương trình:
a)
b)
c)
d)
Bài 5: Giải phương trình tổng hợp:
a)
b)
c)
d)
e)
Bài 6: Tìm , biết:
a)
b)
c)
d)
Bài 7 (Thực tế): Một người đi xe đạp với vận tốc km/h trong 3 giờ, được quãng đường 45 km.
a) Viết phương trình biểu diễn bài toán.
b) Tìm vận tốc xe đạp.
📊 Đáp số
Bài 1: a) ; b) ; c) ; d) ; e)
Bài 2: a) ; b) ; c) ; d)
Bài 3: a) ; b) ; c) ; d)
Bài 4: a) ; b) ; c) ; d)
Bài 5: a) ; b) ; c) ; d) ; e)
Bài 6: a) ; b) ; c) ; d) hoặc
Bài 7: a) ; b) km/h